Edukacja leśna to nauka, która odbywa się na zewnątrz
W prawdziwym lesie, a nie w sali z plakatem przedstawiającym las. Dziecko poznaje przyrodę dotykiem, zapachem i obserwacją, a przy okazji uczy się samodzielności, uważności i współpracy.
W Domu Otwartym w Gorzeniu Górnym pod Wadowicami leśna edukacja jest częścią codzienności naszego przedszkola i szkoły. Prowadzimy też cykl warsztatów „Las dla klas” dla innych placówek.
Czym jest leśna edukacja i czym różni się od wyjścia na dwór
Wyjście na dwór to przerwa. Leśna edukacja to zajęcia, tylko prowadzone gdzie indziej.
Różnica polega na tym, że las nie jest tłem, ale materiałem. Dziecko nie ogląda cyklu życia drzewa na obrazku, tylko wraca do tego samego miejsca jesienią, zimą, wiosną i latem i widzi, jak się zmienia. Nie słucha o tym, że mrówki współpracują, tylko kuca nad mrowiskiem tak długo, jak potrzebuje.
Edukacja leśna dla dzieci rozwija to, czego trudno nauczyć w klasie:
SAMODZIELNOŚĆ
Dziecko samo decyduje, gdzie usiądzie, co obejrzy i jak długo.
CIERPLIWOŚĆ
W przyrodzie trzeba czekać, obserwować i wracać do tego samego miejsca.
ODPORNOŚĆ
Kilka godzin w ruchu i na świeżym powietrzu, niezależnie od pory roku.
UWAŻNOŚĆ
W lesie nic się nie dzieje na komendę, więc trzeba nauczyć się patrzeć.
REGULACJA EMOCJI
Czas w naturze obniża napięcie. Dziecko wraca do sali spokojniejsze i lepiej się koncentruje.
ocenę ryzyka
Przejście przez strumień albo wejście na pień to realne decyzje o realnych konsekwencjach.
Leśna edukacja a metoda Montessori
Te dwa podejścia dobrze się uzupełniają, bo wyrastają z tego samego założenia: dziecko uczy się przez własne doświadczenie, a dorosły ma obserwować, nie wykładać.
Maria Montessori mówiła o przygotowanym otoczeniu, w którym dziecko samo sięga po to, czego potrzebuje. Las jest przygotowanym otoczeniem, którego nikt nie musiał przygotowywać. Ma w sobie wszystko, co Montessori chciała dać dziecku w sali: materiał do pracy zmysłami, naturalną kontrolę błędu i wolność wyboru.
Więcej o tym, jak pracujemy, piszemy na stronie o metodzie Montessori.
Leśna edukacja w przedszkolu
Z najmłodszymi las działa najprościej i najmocniej. Trzylatek nie potrzebuje programu, żeby się czegoś nauczyć w lesie. Potrzebuje czasu, dorosłego, który mu nie przeszkadza, i pozwolenia, żeby się ubrudzić.
W naszym przedszkolu Montessori dzieci są na zewnątrz od dwóch do czterech godzin dziennie, w zależności od pory roku. Mamy własny ogród, sad i naturalny plac zabaw, a wokół pola i lasy. Edukacja leśna w przedszkolu nie jest u nas osobnym punktem w planie dnia, tylko sposobem spędzania tego dnia.
Katarzyna Wajda-Pudełko
Leśne przebudzenie
Nasze działania są odpowiedzią na opisany wielokrotnie w literaturze „syndrom deficytu natury”, pojęcie ukute po raz pierwszy przez Richarda Louva. W największym skrócie: brak bezpośredniego kontaktu z naturą w rozwoju dzieci prowadzi do nieprawidłowości, zaburzeń i chorób.
Zajęcia w lesie mają zaciekawić dzieci tym, co dzieje się poza murami domu i ekranami urządzeń elektronicznych, oraz odnowić w nich naturalną więź z przyrodą. Dzieci w wieku wczesnoszkolnym są szczególnie podatne zarówno na nawiązanie relacji z naturą, jak i na rezygnację z tego kontaktu, gdy jest on utrudniony.
Co z pogodą i bezpieczeństwem?
Wychodzimy niezależnie od pogody, z zachowaniem zdrowego rozsądku. Nie ma złej pogody, jest nieodpowiednie ubranie, i to właściwie jedyne, o co prosimy rodziców: żeby dziecko miało w co się przebrać i czego nie szkoda ubrudzić.
Zajęcia zawsze prowadzi dorosły, który zna teren i zasady bezpieczeństwa. Dzieci uczą się granic lasu, rozpoznawania roślin, których się nie dotyka, i tego, co robić, gdy stracą grupę z oczu. Swoboda w lesie działa tak samo jak w pedagogice Montessori: dotyczy tego, co dziecko robi, a nie zasad, które obowiązują.
Las dla klas: leśne warsztaty dla szkół i przedszkoli
Prowadzimy też cykl leśnych warsztatów dla uczniów i nauczycieli z innych placówek. Zajęcia odbywają się w całości w naturze, w wybranym miejscu w lesie, cztery razy w ciągu roku szkolnego: jesienią, zimą, wiosną oraz u progu lata.
Wracając co kilka miesięcy do tego samego miejsca z tą samą grupą uczniów, mamy realną szansę nawiązać z nim osobistą więź oraz doświadczyć przemian, które się tam dokonują. Cykl można rozpocząć o dowolnej porze roku.
Zaobserwujemy zmiany w faunie i florze oraz naturalne przystosowania roślin i zwierząt do nich. Przez aktywności i zabawy angażujące wszystkie zmysły oraz przez praktykowanie uważności odczujemy wiele korzyści z bycia w lesie w różnych porach roku.
Warsztaty są spójne z podstawą programową i stanowią doskonałe uzupełnienie nauki szkolnej. Dzieci zaobserwują między innymi układ pięter lasu, poznają nazwy podstawowych drzew i krzewów, a także zwierząt, ptaków oraz owadów i dokonają wielu obserwacji w naturalnym środowisku ich życia.
Dla kogo są warsztaty?
klasy 1 do 3 oraz starsze grupy szkolne
grupy przedszkolne
rady pedagogiczne i zespoły nauczycieli.
działamy w powiecie wadowickim
Chcesz zabrać swoją klasę do lasu?
Zapraszamy szkoły i przedszkola z Wadowic i okolic do cyklu warsztatów „Las dla klas”. Opowiemy, jak wygląda pojedyncze spotkanie, dopasujemy terminy do roku szkolnego i pomożemy wybrać miejsce.
Dowiedz się więcej
Jeżeli chcesz, żeby Twoje dziecko uczyło się blisko natury, zapraszamy do kontaktu.
Chętnie opowiemy o naszym przedszkolu i szkole podstawowej Montessori w Gorzeniu Górnym pod Wadowicami, pokażemy przestrzeń i odpowiemy na wszystkie pytania. Najlepiej zobaczyć to na miejscu.